SEO Analizi Nasıl Yapılır? Ücretsiz Araçlarla 6 Adımlık Yöntem

SEO analizi, bir sitenin arama motorlarındaki mevcut durumunu verisiyle okuyup sorunları etkisine göre sıraya koymaktır. Küçük ve orta ölçekli bir site için Search Console ve ücretsiz araçlarla altı adımda yapılır: hedefi belirlemek, Search Console verisini okumak, dizin durumunu kontrol etmek, öncelikli sayfaları incelemek, rakip sonuçlarını okumak ve bulguları önceliklendirilmiş bir tabloya dökmek.

Bu yazı bir araç listesi değil, sırası olan bir yöntem. Her adımda hangi soruyu yanıtladığınızı, hangi aracı kullandığınızı ve aracın neyi göstermediğini yazdık. Sonunda elinizde “her şeyi düzeltin” listesi değil, kimin neyi hangi sırayla yapacağını söyleyen bir bulgu tablosu olacak.

SEO analizine başlamadan: hangi soruyu yanıtlıyorsunuz?

Analizin kapsamını sorunuz belirler. Üç yaygın başlangıç sorusu var ve her biri farklı yere bakmayı gerektirir:

• “Hiç görünmüyoruz.” Önce dizin ve erişim (adım 3), sonra sayfa ile sorgu uyumu (adım 4-5).
• “Trafik düştü.” Önce düşüşün tarihi ve hangi sayfalarda olduğu (adım 2); teşhis akışı organik trafik kaybı analizi yazısında.
• “Yeni site öncesi durumu görmek istiyoruz.” Mevcut adreslerin envanteri ve hangi sayfaların trafik getirdiği; çünkü bunlar yeni sitede yönlendirme haritasının temelidir.

Kapsamı daraltmak için işinize para getiren 5-10 sayfayı yazın: hizmet sayfaları, en çok satan kategori, iletişim ya da teklif sayfası. Analizin büyük kısmı bu sayfalar üzerinde yapılır; sitenin geri kalanı tarama ve dizin kontrolüyle geçer.

1. Adım: Hedef sorguları ve sayfaları eşleyin

Her öncelikli sayfaya, o sayfanın görünmesini istediğiniz 1-3 arama yazın. Örnek: “kurumsal web sitesi” sayfası için “kurumsal web sitesi”, “kurumsal web tasarım”. Bu eşleme, sonraki adımlarda “bu sayfa doğru aramada mı görünüyor?” sorusunun ölçütüdür.

Elinizde arama listesi yoksa anahtar kelime araştırması yazısındaki yöntemle başlayın ya da anahtar kelime fikir üreticiyle ilk listeyi çıkarın. Bu adımda amaç kusursuz bir liste değil, sayfa başına net bir hedef.

2. Adım: Search Console verisini okuyun

Search Console, Google’ın sitenizi nasıl gördüğünü gösteren tek birincil kaynaktır; üçüncü taraf araçların trafik sayıları tahmindir. “Arama sonuçlarındaki performans” raporunda tarih aralığını en geniş haliyle (16 ay) seçin ve dört şeye bakın:

1. Sorgu ile sayfa eşleşiyor mu? Sayfa filtresiyle öncelikli sayfayı seçip “Sorgular” sekmesine geçin. Hizmet sayfanız yalnız marka adınızla mı görünüyor, yoksa hedef aramalarda da gösterim alıyor mu?
2. Aynı sorguda birden çok sayfa mı var? Sorguyu seçip “Sayfalar” sekmesine bakın. Bir aramada iki sayfanız dönüşümlü görünüyorsa anahtar kelime yamyamlığı olabilir.
3. 8-20 arası ortalama konum. Yüksek gösterim alıp ikinci sayfada kalan sorgular genellikle en hızlı kazanılacak alandır; sayfa zaten ilgili sayılıyor, eksik olan içerik derinliği ya da iç bağlantıdır.
4. Yüksek gösterim, düşük tıklama oranı. Konum iyi ama tıklanmıyorsa sorun çoğu zaman başlık ve açıklamadadır ya da sonuç sayfasında yanıt zaten veriliyordur. Açıklamayı yeniden yazmak için meta açıklama nasıl yazılır yazısına bakın.

Raporun nasıl okunacağını Search Console performans raporu rehberinde ayrıntılı anlatıyoruz. Bu adımın çıktısı, her öncelikli sayfa için üç satırlık bir not: hangi sorgularda görünüyor, ortalama konumu ne, gözlenen sorun ne.

Search Console’un göstermediği: rakiplerin trafiği, sizin hiç görünmediğiniz aramalar ve sayfanın neden düştüğü. Gizlilik nedeniyle bazı sorgular raporda listelenmez; sayfa toplamı, sorgu satırlarının toplamından büyük görünebilir.

3. Adım: Dizin durumunu kontrol edin

Google’ın dizinine girmeyen sayfa hiçbir aramada görünmez. “Sayfayı dizine ekleme” raporunda “Sayfalar neden dizine eklenmiyor?” tablosuna bakın ve öncelikli sayfalarınızın orada olup olmadığını kontrol edin. En sık görülen nedenler:

Rapordaki neden	Ne anlama gelir	İlk bakılacak yer
”noindex” etiketi tarafından hariç tutuldu	Sayfa dizine eklenmemeyi kendisi istiyor	Sayfa kaynağındaki meta robots; bilerek mi konmuş?
Tarandı - şu anda dizine eklenmiş değil	Google sayfayı gördü ama eklemeye değer bulmadı	İçerik özgün ve yeterli mi, benzer sayfa var mı?
Keşfedildi - şu anda dizine eklenmiş değil	Adres biliniyor, henüz taranmadı	İç bağlantı ve site haritası; sayfa siteye bağlı mı?
Bulunamadı (404)	Adres artık yok	Eski adres önemliyse 301 ile yeni karşılığına yönlendirin
Yönlendirmeli sayfa	Adres başka bir adrese gidiyor	Site haritasında yönlendiren adres kalmış mı?
Doğru standart etikete sahip alternatif sayfa	Sayfa, canonical ile başka bir adresi gösteriyor	Çoğu zaman normaldir; tercih edilen adres doğru mu?

Tek bir sayfanın durumunu görmek için üst arama çubuğundaki URL denetimini kullanın. Robots.txt ve canonical ayrıntıları için robots.txt rehberi ve canonical etiketi kullanımı yazılarına bakabilirsiniz.

4. Adım: Öncelikli sayfaları tek tek inceleyin

Bu adımda 5-10 sayfanın kaynak kodunu ve içeriğini kontrol edersiniz. Ücretsiz araçlarımız sayfa kaynağını ya da metni yapıştırarak çalışır; canlı siteyi taramaz. Bu bilinçli bir tercihtir: ne incelediğinizi görürsünüz ve sonuç tarayıcınızda kalır.

Kontrol	Araç	Ne gösterir	Ne göstermez
Title, açıklama, canonical, robots, başlıklar, JSON-LD	SEO analiz aracı	Yapıştırılan HTML’deki etiketler ve eksikler	HTTP durumu, yönlendirme zinciri, JavaScript sonrası içerik, sıralama
H1-H6 hiyerarşisi	Başlık yapısı denetleyici	Eksik H1, birden fazla H1, atlanan seviye	CSS ile gizlenen ya da JavaScript ile sonradan gelen başlıklar
Yeni title ve açıklama taslağı	Meta tag kontrolü	Sonuçtaki yaklaşık genişlik	Google’ın gerçekte göstereceği metin
İç bağlantı fırsatı	İç link fırsatı bulucu	Verdiğiniz metinlerde hedef terimin geçtiği yerler	Sitenin tüm bağlantı haritası
Hız	PageSpeed Insights	Laboratuvar ölçümü ve varsa gerçek kullanıcı verisi	Düşük trafikli sayfalarda alan verisi çıkmayabilir

Etiketlerin yanında içeriğe de bakın: sayfa, 1. adımda yazdığınız aramayı yapan kişinin sorusunu ilk ekranda yanıtlıyor mu? Hizmet sayfası fiyat mantığını, süreci ve iletişim yolunu söylüyor mu? Teknik etiketler doğru olup içerik aramaya uymuyorsa sayfa yine üst sıralara çıkmaz.

Kontrol edilecek maddelerin tam listesi teknik SEO kontrol listesinde var. Bu adımda listenin tamamını değil, öncelikli sayfalarda sorun çıkan maddeleri not edin.

5. Adım: Rakip sonuçlarını elle okuyun

Ücretli araç olmadan da rakip analizi yapılabilir: hedef aramayı gizli pencerede (oturum kapalı) Google’da arayın ve ilk 10 sonuca üç soru sorun.

1. Hangi tür sayfalar sıralanıyor? Hizmet sayfası mı, rehber mi, liste yazısı mı, yerel harita sonuçları mı? Sizin sayfanızın türü buna uymuyorsa sorun etiketlerde değil, sayfa türündedir. Örneğin “web tasarım ajansı” aramasında hizmet sayfaları, “web sitesi yaptırırken dikkat edilmesi gerekenler” aramasında rehberler öne çıkar.
2. Ortak başlıklar neler? İlk sonuçların çoğunda geçen alt konular, aramayı yapanın beklediği bilgidir. Sizin sayfanızda olmayanları not edin.
3. Kimsenin söylemediği ne? Tüm sonuçlar aynı genel listeyi tekrar ediyorsa, kendi veriniz, örneğiniz ya da test yönteminiz sayfanızı diğerlerinden ayırır.

Ahrefs veya Semrush gibi araçların rakip trafik ve anahtar kelime sayıları tahmindir; karar verirken yön gösterir ama Search Console verisi kadar kesin değildir. Bu araçları kullanacaksanız Semrush kullanımı ve Ahrefs kullanımı yazılarına bakabilirsiniz.

6. Adım: Bulguları önceliklendirin ve tabloya dökün

Analizin değeri raporun uzunluğunda değil, ilk üç işin doğru seçilmesindedir. Her bulguyu aynı tabloya yazın:

Bulgu	Kanıt	Etkilenen sayfa	Etki	Efor	Sorumlu	Kabul ölçütü
Hizmet sayfası dizinde değil	Dizin raporu: “noindex” etiketi	/hizmetler/kurumsal-web/	Yüksek	Düşük	Geliştirici	Noindex kaldırıldı, URL denetimi “dizinde”
Hedef aramada 14. sırada, title’da hizmet adı yok	Performans raporu, sayfa filtresi	/hizmetler/seo/	Yüksek	Düşük	İçerik	Yeni title yayında; 4 hafta sonra konum karşılaştırması
İki blog yazısı aynı sorguda dönüşümlü	Sorgu > Sayfalar sekmesi	2 yazı	Orta	Orta	İçerik	Tek yazıda birleşti, diğeri 301
Ana sayfa mobilde ağır	PageSpeed laboratuvar sonucu	/	Orta	Yüksek	Geliştirici	Görseller sıkıştırıldı, yeniden ölçüldü

Tablodaki satırlar açıklama amaçlı örneklerdir; kendi analizinizde kanıt sütunu boş kalan bulguyu yazmayın.

Sıralama için basit bir kural yeterli:

1. Önce erişim ve dizin engelleri. Noindex, robots.txt engeli, 404 veren önemli sayfa. Bunlar çözülmeden diğer işlerin etkisi görülmez.
2. Sonra yüksek gösterimli ama zayıf konumdaki sayfalar. Search Console’un gösterdiği 8-20 aralığı.
3. Sonra içerik ve yapı. Eksik bölümler, iç bağlantı, birleştirilecek benzer sayfalar.
4. En son kozmetik işler. Küçük hız kazanımları, tüm sitede alt metin taraması gibi.

“Kabul ölçütü” sütunu atlanmamalı: bir işin bittiğini “yaptık” demek değil, canlıda doğrulanan sonuç gösterir.

Ücretsiz SEO analizi nerede biter?

Bu yöntem birkaç yüz sayfalık siteler için yeterlidir. Aşağıdaki durumlarda daha kapsamlı bir denetim gerekir:

• Binlerce adresli siteler: e-ticaret filtreleri ya da büyük içerik arşivleri için tüm siteyi tarayan bir araç gerekir; Screaming Frog rehberimiz iyi bir başlangıçtır.
• JavaScript ile içerik üreten siteler: ham HTML ile Google’ın gördüğü sürüm farklı olabilir; JavaScript SEO ayrı bir inceleme ister.
• Site taşıma ya da yeniden tasarım öncesi: adres envanteri ve yönlendirme haritası hata kaldırmaz; süreç SEO migration rehberinde.
• Ani ve büyük düşüşler: sunucu kayıtları, güncelleme tarihleri ve manuel işlem kontrolü birlikte okunmalıdır.

Sıkça Sorulan Sorular

SEO analizi ücretsiz yapılabilir mi?

Evet. Search Console, PageSpeed Insights ve tarayıcıdaki sayfa kaynağı, küçük ve orta ölçekli bir sitenin analizinin büyük kısmı için yeterlidir. Ücretli araçlar tarama ölçeği ve rakip tahmini ekler; birincil veri yine Search Console’dur.

SEO analizi ne kadar sürer?

Kapsama bağlıdır. 5-10 öncelikli sayfası olan bir kurumsal sitede bu altı adım birkaç saatte tamamlanabilir; sitenin büyüklüğü, dizin sorunlarının sayısı ve rakip okumasının derinliği süreyi uzatır.

Araçların verdiği “SEO puanı” güvenilir mi?

Google’ın bir “SEO puanı” yoktur; araçların puanları kendi kontrol listelerine göre hesaplanır. Puan yön gösterebilir, ama hangi sorunun gerçekten trafik kaybettirdiğini Search Console verisi ve sayfa incelemesi söyler.

SEO analizi ne sıklıkla yapılmalı?

Tam analiz için yılda bir ya da iki kez, ayrıca site taşıma, büyük tasarım değişikliği veya beklenmedik düşüş sonrasında. Search Console’un performans ve dizin raporlarına ise ayda bir bakmak yeterlidir.

Analizden sonra ne yapmalıyım?

Tablonun ilk üç satırıyla başlayın ve her biri için kabul ölçütünü doğrulayın. Uygulama ve ölçümü bir ekiple yürütmek isterseniz SEO danışmanlığı sayfasındaki tek seferlik denetim ve aylık danışmanlık modellerine bakabilirsiniz; bir ajans teklifini değerlendiriyorsanız SEO teklif kontrol listesi kapsamı karşılaştırmanıza yardım eder.

Özet

• SEO analizi bir sorudan başlar; kapsamı işinize para getiren 5-10 sayfaya daraltın.
• Birincil veri Search Console’dur: sorgu-sayfa eşleşmesi, 8-20 konum aralığı ve dizin nedenleri ilk bakılacak yerlerdir.
• Araçlar etiketleri gösterir, içerik ile aramanın uyumunu siz değerlendirirsiniz.
• Çıktı, kanıtı ve kabul ölçütü olan, etki ve efora göre sıralanmış bir bulgu tablosudur.