SEO dünyasına ilk adım attığınızda karşınıza çıkan kelimeler bazen kendi başına bir bariyer oluşturuyor. Canonical, crawl budget, EEAT, hreflang, schema, topical authority: bunların her biri bilinen bir dil gibi görünse de aralarındaki ilişkiyi kavramadan strateji kurmak güçleşiyor.
Bu sözlük, SEO’da sıkça kullanılan terimleri sade Türkçeyle açıklıyor. Hem SEO’ya yeni başlayanlar için referans, hem deneyimlililer için hızlı hatırlatma kaynağı olarak tasarlandı. Her terim, ilgili detay rehberlerimize bağlantıyla destekleniyor.
A
Algorithm Update (Algoritma Güncellemesi)
Google’ın arama sıralama sistemini etkileyen resmi veya gizlice yürürlüğe giren değişiklik. Yılda yüzlerce küçük, birkaç büyük güncelleme yapılıyor. Panda, Penguin, Helpful Content Update, Spam Update bunların önemli örnekleri.
Alt Text (Alternatif Metin)
Görsellere eklenen açıklayıcı metin. Görsel yüklenemediğinde ekranda görünüyor; ekran okuyucular görme engelli kullanıcılar için seslendiriyor; Google görseli anlamak için kullanıyor. Her görselin spesifik, konuyla ilgili alt text’i olmalı.
Anchor Text
Bir bağlantının üzerine tıklanan görünen metin. “Buraya tıklayın” yerine “teknik SEO rehberi” gibi açıklayıcı anchor text, hem kullanıcıya hem Google’a hedef sayfanın konusunu anlatıyor.
AEO (Answer Engine Optimization)
İçerikleri sesli arama asistanları ve soru bazlı sorgularda doğrudan yanıt olarak öne çıkacak biçimde optimize etme. FAQPage schema, soru formatındaki H2’ler ve kısa net yanıtlar temel araçları. SEO, AEO ve GEO rehberimiz üçünü karşılaştırıyor.
Authority (Otorite)
Bir sitenin veya sayfanın arama motorlarının gözündeki güvenilirlik ve etki gücü. Backlink profili, içerik kalitesi ve E-E-A-T sinyallerinin bileşimi. Domain Authority (Moz) ve Domain Rating (Ahrefs) bu kavramın sayısal ölçümleri.
B
Backlink (Geri Bağlantı)
Başka bir siteden sizin sitenize verilen bağlantı. Google için “oy” niteliği taşıyor; kaliteli ve tematik olarak alakalı backlinkler sıralama gücü aktarıyor. Backlink nedir rehberimiz bu konuyu derinlemesine ele alıyor.
Black Hat SEO
Google yönergelerine aykırı, kısa vadede sıralama kazanmak için manipülatif yöntemler kullanan SEO pratiği. Gizli metin, link satın alma, cloaking, PBN kullanımı bu kategoride. Kısa vadede etkili, uzun vadede ceza riski yüksek.
Bounce Rate (Hemen Çıkma Oranı)
Kullanıcının siteye girip tek sayfa görüntüleyerek ayrılma oranı. Yüksek bounce rate her zaman sorun değil; içeriğin soruyu hızlı yanıtlaması da aynı sonucu veriyor. Bağlam önemli.
Breadcrumb (İz Bırakma Navigasyonu)
Kullanıcıya sitenin hiyerarşisini gösteren navigasyon öğesi. “Ana Sayfa > Blog > Core Web Vitals” gibi. Hem kullanıcı deneyimi hem SERP’te zengin görünüm için değerli. BreadcrumbList schema ile desteklenmeli.
Broken Link (Kırık Bağlantı)
404 döndüren veya var olmayan bir sayfaya işaret eden bağlantı. Hem kullanıcı deneyimini hem tarama verimliliğini olumsuz etkiliyor. Kırık link building, bunları fırsata çeviren link kazanım stratejisi.
C
Canonical URL
Aynı veya çok benzer içeriğe sahip birden fazla URL olduğunda Google’a “bu tercih edilen URL” diyen rel="canonical" etiketi. Mükerrer içerik sorununu önlemek için kritik.
CLS (Cumulative Layout Shift)
Sayfa yüklenirken içeriklerin beklenmedik yer değiştirmesini ölçen Core Web Vitals metriği. 0,1 ve altı “iyi”. Core Web Vitals rehberimiz optimizasyon adımlarını açıklıyor.
Cloaking
Arama motorlarına ve kullanıcılara farklı içerik gösterme pratiği. Google’ın açıkça yasakladığı manipülatif bir teknik; manuel ceza riski yüksek.
Content Cluster (İçerik Kümesi)
Birbiriyle ilişkili, birbirini destekleyen içerik grubu. Bir pillar page ve buna bağlanan birçok supporting page’den oluşur. Tematik otorite inşasının temel yapısı.
Core Web Vitals
Google’ın kullanıcı deneyimini ölçmek için kullandığı üç temel performans metriği: LCP (yükleme), INP (etkileşim), CLS (görsel kararlılık). Sıralama faktörü olarak resmi statüsü var. Detaylı rehber için tıklayabilirsiniz.
Crawl (Tarama)
Google’ın Googlebot yazılımı aracılığıyla web sayfalarını keşfedip içeriklerini inceleme işlemi. Taranamayan sayfa indexlenemez, indexlenemeyen sayfa sıralamaya giremez.
Crawl Budget (Tarama Bütçesi)
Google’ın bir siteyi belirli bir sürede kaç URL tarayacağının limiti. Büyük siteler için kritik; gereksiz URL’leri engelleme ve iç link yapısını optimize etme bütçe verimliliğini artırıyor.
CTR (Click-Through Rate / Tıklama Oranı)
Arama sonuçlarında görüntülenme sayısına oranla kaç kişinin tıkladığı. Meta title ve description kalitesi, rich results ve SERP konumu CTR’yi doğrudan etkiliyor.
D
DA (Domain Authority)
Moz tarafından geliştirilen 0-100 arası domain otorite skoru. Google’ın resmi bir metriği değil; tahminsel bir gösterge. Ahrefs’in DR (Domain Rating) skoru benzer amaca hizmet ediyor.
De-indexing
Bir sayfanın Google indexinden çıkarılması. noindex etiketi, robots.txt engeli veya Google tarafından manuel ceza ile olabilir.
Disavow
Google’e belirli backlinkleri dikkate almamasını söyleyen araç. Spam veya manipülatif backlinkler site sıralamasını olumsuz etkilediğinde başvuruluyor. Aşırı kullanım ters etkiye yol açabilir.
Dofollow
Varsayılan bağlantı türü; PageRank aktarıyor. nofollow, sponsored veya ugc etiketlerinden biri yoksa bir bağlantı dofollow kabul ediliyor.
Duplicate Content (Mükerrer İçerik)
Aynı veya çok benzer içeriğin birden fazla URL’de bulunması. Canonical etiket, 301 yönlendirme veya noindex ile çözülür.
E
E-E-A-T
Google’ın içerik kalitesini değerlendirme çerçevesi: Deneyim (Experience), Uzmanlık (Expertise), Otorite (Authoritativeness), Güvenilirlik (Trustworthiness). Özellikle YMYL konularında kritik. E-E-A-T rehberimiz konuyu derinlemesine ele alıyor.
External Link (Dış Bağlantı)
Sitenizden başka bir siteye verilen bağlantı. Güvenilir kaynaklara dış link vermek, içerik kalitesi sinyali olarak değerlendiriliyor. Tüm dış linkler nofollow olmak zorunda değil.
F
Featured Snippet (Öne Çıkan Snippet)
Google SERP’inin en üstünde, mavi bağlantılar listesinin üzerinde görünen doğrudan yanıt kutusu. “Position 0” olarak da biliniyor. FAQPage schema ve soru formatındaki içerikler bu pozisyonu kazanmayı kolaylaştırıyor. Featured snippets rehberimiz stratejileri açıklıyor.
FID (First Input Delay)
2024’e kadar kullanılan Core Web Vitals metriği; ilk kullanıcı etkileşimine yanıt süresini ölçüyordu. Yerini INP aldı.
Footer Link
Sitenin tüm sayfalarının altında görünen bağlantı. Sitewide bağlantı türü; aşırısı doğal görünmüyor. Değeri bağlamsal iç linklerden düşük.
G
GEO (Generative Engine Optimization)
İçerikleri ChatGPT, Perplexity ve Google AI Overviews gibi yapay zeka motorlarının yanıtlarında kaynak olarak görünecek biçimde optimize etme disiplini. Detaylı rehber için tıklayabilirsiniz.
Google Search Console (GSC)
Google’ın ücretsiz aracı. Sitenizin arama performansını, indexleme durumunu, schema hatalarını ve Core Web Vitals puanlarını izlemenizi sağlıyor. Her site için kurulması zorunlu.
Guest Posting (Misafir Yazarlık)
Başka bir sitede içerik yazarak editöryal backlink kazanma stratejisi. Kaliteli ve tematik olarak alakalı siteler için geçerli; düşük kaliteli sitelerde Google spam kapsamında değerlendiriyor.
H
Header Tags (Başlık Etiketleri)
H1’den H6’ya kadar HTML başlık hiyerarşisi. H1 sayfada tek olmalı, H2-H3 içerik yapısını oluşturmalı. Hem kullanıcı hem arama motoru için içerik haritası niteliği taşıyor.
Helpful Content Update
Google’ın “insanlar için yazılmış, gerçekten faydalı” içerikleri ödüllendirmek, salt SEO amacıyla üretilmiş içerikleri cezalandırmak için başlattığı algoritma serisi. 2022’de duyuruldu, sonraki yıllarda büyük güncellemelerle genişledi.
Hreflang
Çok dilli veya çok bölgeli siteler için hangi sayfanın hangi dil/bölge hedeflediğini arama motorlarına bildiren HTML etiketi. Yanlış implementasyon indexleme sorunlarına yol açıyor.
HTTP vs HTTPS
HTTPS, SSL sertifikasıyla şifrelenmiş bağlantı protokolü. Google HTTPS’yi küçük bir sıralama faktörü olarak kabul ediyor; daha önemlisi, HTTP siteleri tarayıcılarda “güvensiz” uyarısıyla işaretleniyor.
I
Index (İndex)
Google’ın tarayıp depoladığı web sayfaları veritabanı. Bir sayfa indexe girmediyse hiçbir sorguda görünmez. noindex etiketi, robots.txt engeli veya taranamaz altyapı indexlenmeyi engelliyor.
INP (Interaction to Next Paint)
2024’te FID’in yerini alan Core Web Vitals metriği. Kullanıcı etkileşiminden ekranın güncellenmesine kadar geçen süreyi ölçüyor. 200ms ve altı “iyi”.
Internal Link (İç Bağlantı)
Aynı site içindeki sayfalar arası bağlantı. İç link yapısı hem kullanıcı deneyimini hem Google’ın siteyi anlama biçimini etkiliyor. Pillar sayfaları güçlü iç linklerle beslemek otorite akışını yönetiyor.
J
JavaScript SEO
JavaScript ile oluşturulan içeriklerin arama motorları tarafından doğru taranıp indexlenmesi için yapılan optimizasyon. SPA ve client-side rendering bu alanda özel zorluklar yaratıyor. JavaScript SEO rehberimiz konuyu adım adım ele alıyor.
JSON-LD
Google’ın önerdiği structured data formatı. <script type="application/ld+json"> bloğu içinde, HTML içeriğine dokunmadan sayfaya ekleniyor. Schema markup rehberimiz JSON-LD örneklerini içeriyor.
K
Keyword (Anahtar Kelime)
Kullanıcıların arama motorlarına yazdığı kelime veya ifade. SEO stratejisinin temel yapı taşı. Arama hacmi, rekabet ve arama niyeti bir arada değerlendirilerek hedefleniyor.
Keyword Cannibalization
Aynı sitedeki birden fazla sayfanın aynı anahtar kelimede rekabet etmesi. Google hangi sayfayı öne çıkaracağına karar veremiyor; iki sayfa da sıralamada zayıf kalıyor. Cannibalization rehberimiz çözüm yollarını açıklıyor.
Keyword Density (Anahtar Kelime Yoğunluğu)
Bir sayfadaki hedef kelimenin toplam kelime sayısına oranı. Doğal kullanım yüzde 1-2,5 aralığında. Aşırısı keyword stuffing olarak değerlendiriliyor.
Keyword Research (Anahtar Kelime Araştırması)
Hedef kitlenin hangi kelimeleri aradığını, arama hacmini, rekabeti ve niyeti analiz etme süreci. Her SEO stratejisinin başlangıç noktası.
KPI (Key Performance Indicator)
Anahtar performans göstergesi. SEO’da organik trafik, sıralama pozisyonu, CTR, dönüşüm oranı ve backlink kazanımı yaygın KPI’lar.
L
LCP (Largest Contentful Paint)
Sayfadaki en büyük görünen içerik öğesinin yükleme süresini ölçen Core Web Vitals metriği. 2,5 saniye ve altı “iyi”. Hero görseli optimizasyonu ve kaynak önceliklendirmesi LCP’nin birincil kaldıraçları.
Link Building
Diğer sitelerden backlink kazanmak için yürütülen sistematik çalışma. Misafir yazarlık, kırık link building, özgün araştırma ve unlinked mention dönüştürme başlıca stratejiler.
Link Equity (Bağlantı Değeri / PageRank)
Bir backlink’in aktardığı otorite miktarı. Kaynak sayfanın otoritesi, sayfadaki link sayısı ve bağlantının konumu aktarılan değeri belirliyor.
Long-Tail Keyword
Genellikle 3+ kelimeden oluşan, spesifik ve düşük arama hacimli anahtar kelime. Rekabet düşük, dönüşüm niyeti yüksek. “İstanbul’da teknik SEO danışmanlığı” klasik bir long-tail örneği.
M
Manual Action (Manuel Ceza)
Google’ın bir insan değerlendirici tarafından sitenize uyguladığı ceza. Spam, manipülatif bağlantı, cloaking veya ince içerik nedeniyle verilebiliyor. Search Console’da bildiriliyor; düzeltme ve yeniden değerlendirme talebi ile kaldırılabilir.
Meta Description
SERP’te URL’nin altında görünen sayfa özeti. Doğrudan sıralama faktörü değil ama CTR’yi etkiliyor. 155 karakter altında, ilgi çekici ve birincil kelimeyi içeren bir metin hedeflenmeli.
Meta Title (Title Tag)
SERP’te mavi başlık olarak görünen ve tarayıcı sekmesinde yer alan sayfa başlığı. En önemli on-page SEO sinyallerinden biri. 60 karakter altı, birincil kelimeyi içermeli.
Mobile-First Indexing
Google’ın sıralama ve indexleme kararlarında masaüstü yerine mobil sürümü esas alması. 2024 itibarıyla tüm siteler mobil-first indexing kapsamında.
N
Nofollow
rel="nofollow" etiketiyle işaretlenmiş bağlantı. Google bu bağlantıyı takip etmiyor, doğrudan PageRank aktarmıyor. Kullanıcı tarafından oluşturulan içerikler, yorumlar ve reklam bağlantıları için yaygın.
Noindex
<meta name="robots" content="noindex"> etiketi. Google’a bu sayfayı indexleme talimatı veriyor. Teşekkür sayfaları, giriş sayfaları ve dahili arama sonuçları için sıkça kullanılıyor.
O
Organic Traffic (Organik Trafik)
Ücretli reklam olmadan, yalnızca arama motoru sıralamalarından gelen ziyaretçi. SEO çalışmasının birincil hedefi organik trafiği artırmak.
On-Page SEO
Bir sayfanın içinde yapılan optimizasyonlar: meta title, description, H1-H6 yapısı, iç link, görsel alt text, içerik kalitesi ve schema.
Off-Page SEO
Sitenizin dışında gerçekleştirilen ve otoritenizi etkileyen çalışmalar: backlink edinme, marka mention, sosyal sinyaller.
P
PageRank
Google’ın kurucu algoritması; bir sayfanın aldığı backlink sayısı ve kalitesine göre otorite puanı hesaplıyor. Google bu metriği artık kamuya açık olarak paylaşmıyor ama arka planda hâlâ kullanıyor.
PAA (People Also Ask)
Google SERP’inde görseli genişletildiğinde içerik açılan “İnsanlar şunu da soruyor” kutusu. İçerik içinde bu soruları karşılamak hem SEO hem AEO için değerli.
Pillar Page
Geniş bir konuyu kapsamlı biçimde ele alan ana sayfa. Daha spesifik supporting page’lerle iç linklerle bağlanarak topic cluster oluşturuyor. Topic cluster rehberimiz bu yapıyı açıklıyor.
PBN (Private Blog Network)
Backlink üretmek için tek bir kişi veya grup tarafından kontrol edilen sahte blog ağı. Google’ın açıkça yasakladığı yöntem; tespit edildiğinde ağır ceza.
R
Redirect (Yönlendirme)
Bir URL’yi başka bir URL’ye yönlendirme. 301 (kalıcı) ve 302 (geçici) en yaygın türler. 301 yönlendirme, kaynak sayfanın link gücünü hedef URL’ye aktarıyor.
Rich Results (Zengin Sonuçlar)
Schema markup sayesinde SERP’te standart bağlantının ötesinde görsel öğeler: yıldız puanı, SSS açılır listesi, fiyat, etkinlik tarihi. CTR artışı sağlıyor.
Robots.txt
Site kökünde bulunan, arama motorlarına hangi URL’leri tarama ve hangilerini atlama talimatı veren metin dosyası. Yanlış konfigürasyon tüm siteyi indexlenmez kılabiliyor.
S
Schema Markup
Schema.org tarafından tanımlanan, web sayfasına anlam katan yapılandırılmış veri kelime dağarcığı. JSON-LD, Microdata veya RDFa formatında uygulanıyor. Schema rehberimiz JSON-LD örneklerini içeriyor.
Search Intent (Arama Niyeti)
Kullanıcının bir sorgu yazarken arkasındaki asıl amacı. Bilgi edinme (informational), ticari araştırma (commercial), işlem yapma (transactional) ve navigasyon (navigational) dört temel niyet kategorisi.
SERP (Search Engine Results Page)
Arama motoru sonuç sayfası. Organik sonuçlar, ücretli reklamlar, featured snippets, PAA kutuları, local pack ve diğer SERP özelliklerini içeriyor.
Sitemap (Site Haritası)
Google’a sitenizdeki URL’lerin listesini sunan XML dosyası. Yeni veya büyük sitelerde indexleme hızını artırıyor. sitemap.xml olarak site kökünde ve Search Console’da tanımlı olmalı.
SSL (Secure Sockets Layer)
HTTPS protokolünün temeli; kullanıcı ve sunucu arasındaki veri akışını şifreleyen güvenlik katmanı. Google HTTPS’yi küçük bir sıralama sinyali olarak kabul ediyor.
T
Technical SEO (Teknik SEO)
Sitenin arama motorları tarafından doğru taranması, anlaşılması ve indexlenmesi için yapılan altyapı çalışmaları. Taranabilirlik, hız, mobil uyumluluk, schema ve iç link yapısı bu kapsamda. Teknik SEO rehberimiz konuyu derinliğiyle ele alıyor.
Topical Authority (Tematik Otorite)
Bir sitenin belirli bir konu alanında kapsamlı, güvenilir ve derinlikli içerik yayınlamasıyla kazandığı uzmanlık otoritesi. Tematik otorite rehberimiz bu kavramı stratejik boyutuyla açıklıyor.
Topic Cluster (Konu Kümesi)
Bir pillar page ve buna bağlanan birçok supporting page’den oluşan içerik mimarisi. Google’ın tematik otoriteyi değerlendirme biçimiyle örtüşüyor.
TTFB (Time to First Byte)
Tarayıcının sunucuya istek göndermesinden ilk baytı almasına kadar geçen süre. Sunucu performansının birincil göstergesi; LCP’yi doğrudan etkiliyor.
U
URL Structure (URL Yapısı)
Sayfaların web adreslerinin biçimi. Kısa, anlamlı, anahtar kelime içeren ve küçük harfli URL’ler hem kullanıcı hem SEO için tercih ediliyor. Dinamik parametre dolu URL’ler tarama verimliliğini düşürüyor.
User Experience (UX / Kullanıcı Deneyimi)
Kullanıcının bir siteyle etkileşiminin kalitesi. Core Web Vitals, mobil uyumluluk, net navigasyon ve içeriğe hızlı erişim UX’in ölçülebilir boyutları. Google, kullanıcı deneyimini giderek daha doğrudan sıralama sinyaline dönüştürüyor.
W
White Hat SEO
Google’ın yönergelerine uygun, uzun vadeli ve sürdürülebilir SEO pratiği. Kaliteli içerik, organik backlink kazanımı ve teknik altyapı doğruluğu bu kategoride.
Web Vitals
Google’ın kullanıcı deneyimi metriklerinin tamamı. Core Web Vitals (LCP, INP, CLS) bu kümenin en kritik üç metriği.
X
XML Sitemap
Sitenin URL yapısını ve güncelleme bilgilerini makine tarafından okunabilir XML formatında listeleyen dosya. Google Search Console’a gönderilmesi indexleme verimliliğini artırıyor.
Y
YMYL (Your Money or Your Life)
Sağlık, finans, hukuk ve güvenlik gibi hayatı doğrudan etkileyen içerik kategorisi. Bu alanda Google en yüksek E-E-A-T standartlarını arıyor; yetersiz otorite ve güvenilirlik sinyali taşıyan sayfalar sıralamada ağır baskıya maruz kalıyor.
Z
Zero-Click Search
Kullanıcının arama sonuçlarında herhangi bir bağlantıya tıklamadan, featured snippet, PAA veya bilgi kutusu sayesinde yanıtı doğrudan SERP’ten aldığı arama. GEO ve AEO stratejilerinin önemi bu trendle de bağlantılı.
Sıkça Sorulan Sorular
SEO öğrenmek ne kadar sürer?
Temel kavramları kavramak birkaç haftada mümkün. Gerçek uygulama deneyimi kazanmak 6-12 ay sürebilir. SEO sürekli değişen bir alan; öğrenme hiç bitmiyor.
SEO sözlüğü hangi kaynaktan güncel takip edilir?
Google’ın Search Central blogu, Ahrefs Blog, Semrush Blog ve Moz Blog Türkçe SEO kaynakları arasında en güvenilir olanlar. Google’ın resmi Search Central dokümantasyonu birincil referans.
Teknik SEO terimleri ile içerik SEO terimleri neden farklı?
Teknik SEO (crawl, index, schema, CWV) sitenin altyapısını; içerik SEO (keyword, intent, E-E-A-T, topical authority) içerik üretim stratejisini ilgilendiriyor. İkisi birbirini tamamlayan disiplinler.
Bu terimlerin hepsini bilmek zorunlu mu?
Hayır. Strateji kurabilmek için temel terimleri anlamak yeterli. Teknik SEO çalışması yapacaksanız teknik kavramlara, içerik stratejisi geliştiriyorsanız içerik terminolojisine odaklanabilirsiniz.
SEO terimleri İngilizce mi Türkçe mi kullanılmalı?
Türkiye’deki SEO çevresi İngilizce terimleri büyük ölçüde orijinal haliyle kullanıyor. Bu rehberde her iki versiyonu da kullandık; arama yaparken İngilizce terim daha fazla kaynak döndürüyor.
Sonuç
Bu sözlük, SEO’nun kapsamlı terminolojisine hızlı başvuru için tasarlandı. Her terim, ilgili rehber sayfalarıyla bağlantılı; derinlemesine okumak istediğinizde doğru kaynağa yönlendiriliyorsunuz.
SEO’nun genel çerçevesini görmek için SEO nedir rehberimiz iyi bir başlangıç noktası. Teknik derinliğe inmek isterseniz teknik SEO rehberi, yapay zeka aramasına hazırlanmak için GEO nedir ve SEO, AEO, GEO karşılaştırması iyi kaynaklar.
Siteniz için kapsamlı bir SEO stratejisi oluşturmak isterseniz ücretsiz danışmanlık teklifi alabilirsiniz.